Hiểu rõ nguyên nhân gây rối loạn lipid máu có thể giúp bạn chủ động quan tâm đến sức khỏe, thay đổi lối sống và chế độ dinh dưỡng để phòng ngừa hiệu quả căn bệnh này.
Một số nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn lipid máu
Rối loạn lipid máu do di truyền
Yếu tố di truyền được xem là nguyên nhân rối loạn lipid máu nguyên phát. Trường hợp này không phổ biến tuy nhiên nó không có nghĩa là không thể xảy ra. Nếu như một người thân trong gia đình bạn từng gặp tình trạng này thì rất có thể bạn sẽ thừa hưởng những đột biến gen làm thay đổi việc sản xuất và/hoặc thanh thải các thành phần lipid trong máu. Cách lý giải cụ thể hơn chính là sản xuất quá mức, không thanh thải hiệu quả triglycerid và LDL cholesterol trong máu hoặc sản xuất quá ít, thanh thải quá mức HDL cholesterol.
Tình trạng rối loạn lipid máu do di truyền thường xảy ra ở trẻ em và người trẻ tuổi, bao gồm:
- Tăng triglycerid tiên phát: thường do di truyền theo gen lặn và bệnh nhân không bị béo phì
- Tăng lipid máu hỗn hợp: Trong trường hợp gia đình có nhiều người cùng mắc bệnh thì bạn sẽ có nguy cơ mắc phải dạng rối loạn lipid này cao hơn. Nguyên nhân có thể do tăng tổng hợp và giảm ly giải lipoprotein (dạng lipid liên kết với protein để có thể di chuyển tự do trong máu). Bên cạnh đó, tình trạng này thường kèm theo béo phì.
Nguyên nhân rối loạn lipid máu: do lối sống
Chế độ ăn uống kém khoa học
Chế độ dinh dưỡng không lành mạnh trong một thời gian dài là nguyên nhân rối loạn lipid phổ biến nhất. Cơ thể hấp thụ quá nhiều chất béo bão hòa, cholesterol xấu, chất béo chuyển hóa từ các món ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, thịt đỏ, mỡ động vật hoặc thực phẩm chế biến sẵn sẽ khiến cho hàm lượng LDL cholesterol xấu và triglycerid trong máu tăng cao.
Bên cạnh đó, chế độ ăn ít các loại chất béo không bão hòa lành mạnh (thường có trong các loại dầu thực vật, cá béo), ăn quá ít trái cây, rau củ quả tươi cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn mỡ máu.
Thừa cân, béo phì
Kết quả của nhiều cuộc nghiên cứu cho biết những người có chỉ số BMI từ 30 trở lên hoặc số đo vòng eo lớn (phụ nữ từ 89cm, nam giới từ 102cm trở lên) sẽ có nguy cơ mắc bệnh rối loạn lipid máu cao hơn người có chỉ số BMI và vòng eo nằm trong mức cho phép.
Qua đó, có thể kết luận rằng thừa cân, béo phì cũng chính là yếu tố nguy cơ làm gia tăng khả năng mắc bệnh.
Ít vận động
Lười vận động trong một thời gian dài có thể gây tăng cân, lipid máu cao. Ngoài ra, việc này còn dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.
Hút thuốc lá
Các nhà nghiên cứu cho biết trong thành phần của thuốc lá có hơn 100 chất hóa học độc hại có thể làm giảm hàm lượng HDL cholesterol tốt trong máu. Bên cạnh đó, hít một lượng lớn khói thuốc cả chủ động và cả thụ động có thể làm hỏng thành mạch máu, kết hợp với mỡ máu cao sẽ dẫn tới biến chứng xơ vữa động mạch cùng với rất nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Mắc phải một số bệnh lý khác
Nếu mắc phải những bệnh lý được liệt kê dưới đây thì nguy cơ rối loạn lipid máu sẽ cao hơn:
- Mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 2
- Mắc bệnh thận mãn tính bao gồm suy thận hoặc hội chứng thận hư
- Mắc phải các bệnh lý về gan bao gồm xơ gan và bệnh gan ứ mật
- Suy giáp (lượng hormone tuyến giáp thấp)
- Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
- Hội chứng chuyển hóa
- Hội chứng Cushing
Bên cạnh đó nếu như sử dụng các loại thuốc bao gồm: thiazide, thuốc chẹn beta giao cảm, retinoid, corticoides, thuốc kháng retrovirus hoạt tính cao, cyclosporin, tacrolimus, estrogen, progestin và glucocorticoid… cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn lipid máu.
Nguồn : bau.vn
