Khi “vụ kiện” bắt đầu: chuyện nhỏ nhưng không hề nhỏ
Trong mắt người lớn, việc trẻ con cãi nhau vì đồ chơi, sách vở, hay món đồ sưu tầm nghe có vẻ vặt vãnh. Nhưng với các con, mỗi món đồ lại là “tài sản” gắn với niềm tự hào, sự trân trọng và cả cảm xúc riêng. Khi em nhỏ vô tình làm hỏng, cảm giác mất mát ấy khiến anh/chị lớn tổn thương thật sự, chứ không chỉ là “giận dỗi trẻ con”.
Khó nhất là lúc bố mẹ phải đứng giữa. Bênh anh/chị thì sợ em tủi thân, mà bênh em lại lo anh/chị ấm ức. Sự thiên vị, dù chỉ thoáng qua, cũng có thể khiến một đứa trẻ cảm thấy “mẹ thương em hơn” hay “bố lúc nào cũng bênh anh”. Và chính những cảm xúc âm ỉ đó mới là điều khiến tình cảm anh em dễ rạn nứt nếu bố mẹ không khéo léo xử lý.
Công nhận cảm xúc của anh/chị lớn
Khi đồ bị hỏng, điều đầu tiên nên làm không phải là tìm thủ phạm, mà là công nhận cảm xúc của đứa trẻ bị ảnh hưởng. Một lời nói nhẹ nhàng như “Mẹ biết con buồn vì món đó con giữ kỹ lắm” giúp con cảm thấy được thấu hiểu. Khi cảm xúc được ghi nhận, trẻ sẽ dễ hạ nhiệt, dễ mở lòng để lắng nghe hơn.
Bố mẹ cũng nên tránh nói kiểu “Thôi có gì đâu, mẹ mua cái khác là xong” – vì với trẻ, đôi khi món đồ không thể thay thế được. Thứ con cần lúc ấy là được lắng nghe, không phải được bù đắp vật chất.
Dạy em nhỏ nhận trách nhiệm
Sau khi làm hỏng đồ của anh/chị, phản ứng đầu tiên của nhiều em nhỏ là sợ hãi hoặc chối tội. Đây là phản xạ tự nhiên, vì trẻ sợ bị mắng. Bố mẹ nên kiềm chế cơn giận, giúp con nhận ra hậu quả việc mình làm thay vì đổ lỗi. Hướng dẫn con nói lời xin lỗi, và nếu có thể, để con tham gia “sửa sai” – như cùng dán lại món đồ, hoặc để dành tiền tiết kiệm góp phần mua lại.
Điều này không chỉ dạy con biết chịu trách nhiệm, mà còn giúp con học cách tôn trọng người khác. Khi em nhỏ cảm thấy được tin tưởng và hướng dẫn nhẹ nhàng, con sẽ dễ tiếp thu hơn là bị quát mắng hay trừng phạt.
Giữ sự công bằng và đặt ranh giới rõ ràng
Công bằng không có nghĩa là đối xử như nhau trong mọi tình huống, mà là nhìn đúng bản chất sự việc. Anh/chị có quyền giận, nhưng không được phép mắng chửi hay đánh em. Còn em, dù nhỏ tuổi, cũng cần hiểu rằng không được tự ý lấy đồ của anh/chị, dù chỉ là “mượn chút thôi”.
Bố mẹ có thể giúp con phân loại ranh giới rõ ràng: món nào riêng, món nào dùng chung. Anh/chị có thể cất riêng đồ quý, còn những món có thể chia sẻ thì để nơi dễ thấy. Việc làm nhỏ này giúp cả hai bên cảm thấy được tôn trọng và giảm khả năng xung đột.
Khuyến khích chia sẻ nhưng luôn đi cùng tôn trọng
Trẻ con được dạy chia sẻ là tốt, nhưng nếu không có ranh giới, “chia sẻ” lại dễ trở thành “chiếm dụng”. Bố mẹ nên nhấn mạnh rằng, chia sẻ không có nghĩa là “muốn lấy lúc nào cũng được”. Trước khi chạm vào đồ của người khác, dù là anh hay em, đều phải xin phép.
Ngược lại, anh/chị cũng nên học cách rộng lượng. Khi cảm thấy được lắng nghe và tôn trọng, trẻ sẽ dễ dàng cho em mượn đồ, không còn giữ tâm lý “mẹ lúc nào cũng bắt con nhường em”.
Biến sự cố thành cơ hội dạy con
Một món đồ có thể thay mới, nhưng tình cảm giữa các con thì không thể. Những lần “vụ kiện” như vậy chính là cơ hội để bố mẹ dạy con biết kiềm chế, biết nhận lỗi, biết tha thứ.
Nếu khéo léo, bố mẹ không chỉ dập tắt được cơn giận tạm thời, mà còn gieo vào lòng các con bài học sống lâu dài – rằng tình anh em quý hơn mọi món đồ vật chất.
Trong hành trình nuôi dạy con, những va chạm nhỏ như vậy thực ra là phần tất yếu. Nhờ chúng, trẻ học cách làm người – học tôn trọng, yêu thương và chịu trách nhiệm. Còn bố mẹ, sau mỗi lần “phân xử”, lại hiểu hơn cá tính của từng đứa con để yêu thương đúng cách.
Kết lại: công bằng không chỉ là “ai đúng, ai sai”
Điều quan trọng nhất khi phân xử không nằm ở việc ai gây ra lỗi, mà là cách bố mẹ giúp con học được điều gì sau đó. Nếu bố mẹ bình tĩnh, mềm mỏng nhưng kiên quyết, các con sẽ dần hiểu rằng: trong gia đình này, ai cũng được lắng nghe, và mọi lỗi lầm đều có thể được tha thứ bằng tình yêu thương.
Bởi sau tất cả, thứ mà các con cần nhất không phải là một “phán quyết”, mà là cảm giác an toàn và được yêu thương trong chính ngôi nhà của mình.
Nguồn : bau.vn
