Thiếu vitamin K sẽ dẫn tới thiếu hụt các yếu tố đông máu phụ thuộc vào vitamin K như yếu tố II, VII, IX và X gây rối loạn đông máu ở trẻ.
Tìm hiểu về vitamin K?
Vitamin K là một nhóm bao gồm các hợp chất:
- Vitamin K1 (phylloquinon, phytomenadion) tổng hợp từ thực phẩm. Đồng thời đây cũng là nguồn cung cấp vitamin K chủ yếu cho cơ thể.
- Vitamin K2 (menaquinon, menatetrenon) là vitamin K được tổng hợp từ các vi khuẩn đường ruột.
- Vitamin K3 (menadion) là dạng vitamin được tổng hợp nhân tạo.
Có 2 nguồn cung cấp vitamin chủ yếu cho cơ thể:
- Thực phẩm.
- Tổng hợp từ vi khuẩn đường ruột.
Nguyên nhân thiếu vitamin K ở trẻ
Dưới đây là một số nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu vitamin K ở trẻ nhỏ:
- Vitamin K được cung cấp từ cơ mẹ chuyển sang thai nhi qua nhau thai quá ít. Như vậy, nguồn cung cấp vitamin K chủ yếu của trẻ qua sữa mẹ. Tuy nhiên vitamin K trong sữa mẹ cũng rất thấp, chỉ có khoảng 2-15 microgam/ lít.
- Người mẹ không có chế độ ăn uống bổ dưỡng trong những tháng cuối của thời kỳ thai.
- Đặc biệt những người mẹ kiêng ăn dầu, mỡ sau sinh thì lượng vitamin K trong sữa mẹ lại càng ít.
- Trẻ dưới một tháng tuổi chưa có khả năng tổng hợp vitamin K từ các vi khuẩn đường ruột có lợi. Bởi vậy trẻ nhỏ càng dễ bị thiếu vitamin K dẫn đến rối loạn đông máu so với những đứa trẻ lớn hơn và đã phát triển toàn diện.
- Mẹ dùng một số loại thuốc có tác dụng kháng đông và chống co giật như phenytoin, primidon, phenobarbital có thể dẫn tới giảm protheomnin máu và các yếu tố đông máu VII, IX, và X ở huyết tương trẻ sơ sinh.
- Vitamin K được tổng hợp từ đường ruột. Vì vậy những trẻ phải dùng kháng sinh sớm hoặc bị rối loạn tiêu hóa cũng làm giảm khả năng hấp thu vitamin K.
Hậu quả của thiếu vitamin K ở trẻ em
Thiếu vitamin K sẽ dẫn tới tình trạng giảm hoạt tính của các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K ( yếu tố II, VII, IX, X ). Ở trẻ sơ sinh, các yếu tố đông máu này chỉ tương đương với 30-60% so với người lớn khỏe mạnh. Có tới 50% tỷ lệ trẻ sơ sinh 5 ngày tuổi thiếu vitamin K được phát hiện thông qua xét nghiệm thời gian prothrombin kéo dài.
Mỗi nguyên nhân gây thiếu vitamin K có thể dẫn tới những biểu hiện lâm sàng khác nhau:
- Bệnh xuất huyết sớm ở trẻ sơ sinh: Thường xuất hiện sau khi chào đời 0-24 giờ. Biểu hiện có thể là xuất huyết phổi, xuất huyết nội sọ hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Bệnh xuất huyết sơ sinh kinh điển: Thường xuất hiện khi trẻ được 1-7 ngày tuổi. Biểu hiện có thể là xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết dưới da…
- Bệnh xuất huyết muộn: Xảy ra ở trẻ nhỏ có tuổi đời 7 ngày cho tới 3 tháng, thông thường là 30-45 ngày, hoặc có thể muộn hơn đến 12 tháng. Biểu hiện có thể là xuất huyết nội sọ , xuất huyết dưới da, xuất huyết tiêu hóa…
Cách chẩn đoán trẻ thiếu Vitamin K
Cách đơn giản nhất để chẩn đoán trẻ thiếu vitamin K là dựa vào các biểu hiện lâm sàng: bỏ bú, tình trạng lơ mơ hoặc kích thích, khóc thét, co giật. Bên cạnh đó, trẻ có thể có xuất huyết dưới da, chảy máu rốn, da xanh, nhợt nhạt, thóp phồng…
Một cách khác để phát hiện thiếu vitamin K ở trẻ là thông qua các xét nghiệm:
- PT, APTT kéo dài. Trường hợp này có thể điều chỉnh PT và APTT bằng cách trộn với huyết tương bình thường hoặc tiêm Vitamin K để PT, APTT trở về bình thường.
- Xét nghiệm thông qua các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K (II, V, VII, X) giảm.
Nguồn : bau.vn
