Có hơn 90% các trường hợp bệnh ho gà được báo cáo xảy ra ở trẻ em <10 tuổi. Ở thanh thiếu niên và người lớn, nhiễm trùng có thể dẫn đến ho kéo dài. Ở trẻ em, và đặc biệt là trẻ sơ sinh, tỷ lệ mắc bệnh thường nghiêm trọng hơn và bệnh có thể gây tử vong.
Nguyên nhân gây bệnh ho gà ở trẻ nhỏ
Ho gà do coccobacillus B. pertussis – vi khuẩn gram âm gây ra, một tác nhân gây bệnh nghiêm trọng ở người không có nguồn gốc từ động vật hoặc môi trường. Sinh vật này khó sống, chỉ sống được vài giờ trong dịch tiết đường hô hấp và do đó cần môi trường nuôi cấy đặc biệt.
B. parapertussis có thể gây ra một loạt bệnh khác nhau. Từ bệnh đường hô hấp trên không đặc hiệu đến bệnh ho gà cổ điển. (Tức là không thể phân biệt được về mặt lâm sàng). B. bronchiseptica gây nhiễm trùng đường hô hấp ở nhiều loài động vật có vú. Nhiễm trùng ở người thường xảy ra nhất ở vật chủ bị suy giảm miễn dịch khi tiếp xúc với động vật. Không giống như B. pertussis , B. holmesii cũng có thể gây nhiễm khuẩn huyết.
Biểu hiện, triệu chứng ho gà thường gặp ở trẻ nhỏ
Biểu hiện lâm sàng của bệnh ho gà có thể thay đổi theo độ tuổi và khả năng miễn dịch (do tiêm chủng hoặc nhiễm trùng tự nhiên trước đó).
1. Biểu hiện điển hình của bệnh ho gà
Biểu hiện cổ điển của bệnh ho gà bao gồm các cơn ho kịch phát, tiếng rít khó thở và nôn mửa sau ho. Biểu hiện cổ điển thường xảy ra như một bệnh nhiễm trùng nguyên phát ở trẻ em <10 tuổi chưa được tiêm chủng, nhưng nó cũng có thể xảy ra ở trẻ em và người lớn đã được tiêm chủng.
Ho gà cổ điển (“cơn ho trong 100 ngày”) được chia thành ba giai đoạn:
- Giai đoạn catarrhal: Tương tự như bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus với ho nhẹ và sổ mũi. Sốt là không phổ biến; nếu có, nó thường là sốt nhẹ.
- Giai đoạn kịch phát: Trong giai đoạn kịch phát, các cơn ho gia tăng mức độ nghiêm trọng. Ho kịch phát có đặc điểm là một loạt các cơn ho kéo dài. Giữa đó có rất ít hoặc không có nhịp hô hấp. Trẻ có thể bị nôn mửa, tím tái và khó thở. Giai đoạn kịch phát có thể kéo dài từ hai đến tám tuần.
- Giai đoạn lui bệnh: Trong giai đoạn lui bệnh, ho thuyên giảm trong vài tuần đến vài tháng. Ho từng đợt có thể tái phát. Hoặc nặng hơn trong thời gian lui bệnh do nhiễm trùng đường hô hấp trên theo từng đợt.
2. Biểu hiện không điển hình
Biểu hiện không điển hình của bệnh ho gà xảy ra thường xuyên hơn ở trẻ nhỏ và những người đã được tiêm chủng. Nhưng có thể xảy ra ở bất kỳ cá nhân nào bất kể tuổi tác và tình trạng tiêm chủng. Biểu hiện lâm sàng của bệnh ho gà ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ dưới bốn tháng tuổi, có thể bao gồm:
- Giai đoạn catarrhal ngắn hoặc không có, trong đó trẻ sơ sinh có thể ho nhẹ và không sốt, sổ mũi trong hoặc hắt hơi
- Một giai đoạn kịch phát đặc trưng bởi nôn mửa. Thở hổn hển, lồi mắt, tím tái và nhịp tim chậm. (Hoặc nhịp tim nhanh nếu bệnh nặng). Cơn ho có thể kịch phát hoặc không. Các biến chứng bao gồm ngừng thở, co giật, suy hô hấp, viêm phổi và tăng áp động mạch phổi, hạ huyết áp / sốc, suy thận và tử vong khoảng 1%.
- Người tiếp xúc gần gũi. (Thường là thành viên trong gia đình) bị ho kéo dài và không sốt.
Biện pháp đối phó với ho gà ở trẻ nhỏ
– Chăm sóc hỗ trợ – Chăm sóc hỗ trợ là phương pháp chính trong quản lý nhiễm trùng Bordetella pertussis .
– Dịch và dinh dưỡng – Trẻ sơ sinh và trẻ em bị ho từng cơn thường xuyên có thể có nhu cầu về dịch và năng lượng tăng lên, có thể khó đáp ứng nếu trẻ ho hoặc nôn trớ. Tình trạng dịch và dinh dưỡng của trẻ cần được theo dõi chặt chẽ, cho dù trẻ được đưa vào bệnh viện hay được chăm sóc tại nhà.
– Một số bệnh nhân nhập viện có thể cần phải truyền dịch qua đường tĩnh mạch và cho ăn thông mũi dạ dày. Ống thông mũi dạ dày có thể kích thích phản xạ ho ở một số trẻ sơ sinh; tuy nhiên, nên thử cho ăn qua đường tiêu hóa trước khi nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch đối với những trẻ không thể tăng cân vì những cơn ho dữ dội.
– Xử trí cơn ho – Cơn ho kịch phát do ho gà có thể nặng và kéo dài. Nó là nguyên nhân chính của bệnh ho gà. Nên tránh các tác nhân gây ho kịch phát đã biết. (Ví dụ: tập thể dục, nhiệt độ lạnh, hút dịch mũi họng) nếu có thể.
Ngoài ra có thể sử dụng liệu pháp kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
Nguồn : bau.vn
