Erythritol – chất tạo ngọt được sử dụng phổ biến trong thực phẩm “ăn kiêng” – đang dần bộc lộ những rủi ro tiềm tàng đối với não và hệ tim mạch.
Theo tạp chí Science Alert, nhóm nghiên cứu từ Đại học Colorado (Mỹ) đã tiến hành thử nghiệm erythritol trên các tế bào tạo nên hàng rào máu não – một cấu trúc sinh học đặc biệt giúp bảo vệ não khỏi các độc tố và tác nhân gây hại trong máu. Khi tiếp xúc với liều lượng erythritol tương đương lượng có trong một lon nước ngọt thông thường, các tế bào này đã bị tác động nghiêm trọng.
Kết quả cho thấy erythritol kích hoạt stress oxy hóa – hiện tượng gốc tự do tấn công tế bào – đồng thời làm suy yếu hệ thống chống oxy hóa tự nhiên của cơ thể. “Đòn tấn công kép” này khiến các tế bào bảo vệ não hoạt động rối loạn, thậm chí dẫn đến chết tế bào trong một số trường hợp.
Ảnh hưởng đến điều hòa mạch máu não
Ngoài tác động đến hàng rào máu não, erythritol còn ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng điều tiết lưu lượng máu tại não – yếu tố sống còn giúp duy trì cung cấp oxy và dưỡng chất trong các tình huống căng thẳng như vận động hoặc stress.
Cụ thể, erythritol làm giảm sản xuất nitric oxide – chất có vai trò giãn mạch, đồng thời lại thúc đẩy endothelin-1, một phân tử gây co mạch mạnh. Sự mất cân bằng này khiến mạch máu dễ bị co thắt kéo dài – một cơ chế thường thấy trong đột quỵ thiếu máu não do cục máu đông gây tắc dòng máu lên não.
Không chỉ vậy, erythritol còn ngăn cản cơ chế tự giải cứu của cơ thể. Bình thường, khi mạch máu xuất hiện cục máu đông, tế bào nội mô sẽ tiết ra chất tiêu sợi huyết (tPA) để làm tan huyết khối. Tuy nhiên, erythritol ức chế quá trình này, khiến cục máu đông tồn tại lâu hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ.
Liên hệ với nguy cơ bệnh tim mạch trong các nghiên cứu trước
Những phát hiện trên nối tiếp các cảnh báo trước đây về erythritol. Một nghiên cứu quy mô lớn từng ghi nhận rằng những người có nồng độ erythritol trong máu cao nhất có nguy cơ gặp biến cố tim mạch nghiêm trọng cao gấp đôi so với nhóm có nồng độ thấp hơn.
Erythritol – một loại “đường rượu” được tìm thấy tự nhiên trong một số loại trái cây và cơ thể người – từ lâu đã được đánh giá là “an toàn”. Với độ ngọt bằng khoảng 70–80% đường kính nhưng không chứa calo, nó trở thành lựa chọn phổ biến trong các sản phẩm không đường, keto, hoặc thực phẩm cho người tiểu đường.
Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đều công nhận erythritol là an toàn để sử dụng. Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ Đại học Colorado đang khiến giới khoa học xem xét lại nhận định này.
Cần nghiên cứu sâu hơn trước khi kết luận
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý rằng nghiên cứu hiện tại chỉ mới dừng lại ở cấp độ tế bào, được thực hiện trong môi trường phòng thí nghiệm. Mô hình sinh học thực tế trong cơ thể người phức tạp hơn nhiều, và cần có các nghiên cứu bổ sung – đặc biệt trên động vật hoặc lâm sàng – để xác định mức độ nguy hiểm thật sự của erythritol.
Đường “ăn kiêng” có thật sự an toàn?
Phát hiện mới là lời cảnh báo dành cho người tiêu dùng trong bối cảnh ngày càng nhiều người lựa chọn thực phẩm ít đường, sử dụng chất tạo ngọt như một “giải pháp nhanh” để giảm cân, kiểm soát đường huyết hay ngăn ngừa béo phì. Nhưng như các chuyên gia khuyến cáo: không có con đường tắt nào thực sự không rủi ro.
Việc sử dụng erythritol và các chất tạo ngọt khác cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt với những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, người đang dùng thuốc chống đông hoặc có tiền sử đột quỵ.
Nguồn : bau.vn
