Có nhiều trường hợp tình trạng rối loạn nhân cách khiến người ta gây ra các vụ án, câu chuyện đáng tiếc vì không làm chủ được bản thân, có những hành động quá khích…
1. Rối loạn nhân cách là gì?
Nhân cách là đặc điểm tâm lý của một người và làm cho người này khác người kia. Sự hình thành nhân cách do yếu tố bẩm sinh và môi trường. Gần đây, các nhà khoa học khi nghiên cứu nhân cách thường nhắc nhiều đến môi trường. Môi trường gần nhất ảnh hưởng nhân cách là gia đình, nhà trường và nơi sinh sống.
Rối loạn nhân cách là một nhóm các rối loạn tâm thần ảnh hưởng đến cách suy nghĩ, cảm nhận, hành động và cách ứng xử. Tính cách liên quan đến một tập hợp đặc trưng các đặc điểm, phong cách hành vi và các khuôn mẫu tạo nên tính cách hoặc cá tính của chúng ta. Bệnh có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta nhận thức thế giới, thái độ, suy nghĩ và cảm xúc.
Tình trạng này được phân thành các nhóm nhỏ có các hành vi tương tự:
Nhóm A: rối loạn nhân cách phân liệt, rối loạn nhân cách hoang tưởng và rối loạn nhân cách thể phân lập. Họ có xu hướng gặp khó khăn khi kết nối với những người khác và thường biểu hiện các loại hành vi mà hầu hết những người khác coi là kỳ quặc và lập dị.
Nhóm B: rối loạn nhân cách chống xã hội, rối loạn nhân cách ranh giới và rối loạn nhân cách ái kỷ. Nhóm người này nỗ lực tạo quan hệ với những người khác. Họ biểu hiện các mô hình hành vi được coi là kịch tính, thất thường, đe dọa hoặc đáng lo ngại.
Nhóm C: rối loạn nhân cách tránh né, rối loạn nhân cách phụ thuộc và rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế. Họ luôn sợ các mối quan hệ cá nhân và biểu hiện các dạng của hành vi lo lắng và sợ hãi xung quanh người khác. Một số người có thể không muốn tiếp xúc và miễn cưỡng trong các hoạt động xã hội.
2. Các triệu chứng
Các triệu chứng phổ biến của rối loạn nhân cách là:
Bị choáng ngợp bởi những cảm xúc tiêu cực như đau khổ, lo âu, vô dụng hay giận dữ
Tránh né những người khác, cảm thấy trống rỗng và bị ngắt cảm xúc kết nối
Khó quản lý các cảm xúc tiêu cực mà không gây hại cho bản thân (ví dụ lạm dụng ma túy và rượu hoặc dùng thuốc quá liều), trong trường hợp hiếm hoi có thể đe dọa người khác
Hành vi kỳ cục, đôi khi có những đợt bị mất liên lạc với thực tế.
Khó duy trì mối quan hệ ổn định và gần gũi, đặc biệt là với các đối tác, trẻ em và những người chăm sóc chuyên nghiệp.
3. Nguyên nhân dẫn đến rối loạn nhân cách
Tính cách là sự kết hợp của những suy nghĩ, cảm xúc và hành vi làm cho duy nhất. Đó là cách xem, hiểu và liên quan đến thế giới bên ngoài, cũng như làm thế nào nhìn thấy chính mình. Tính cách hình thành trong thời thơ ấu, hình thành thông qua sự tương tác của hai yếu tố:
Kế thừa những khuynh hướng, hoặc các gen
Đây là những khía cạnh của cá tính thông qua bởi cha mẹ, chẳng hạn như sự nhút nhát hay có một viễn cảnh hạnh phúc. Điều này đôi khi được gọi là tính cách. Đó là “bản chất” một phần của tính chất nuôi dưỡng.
Môi trường, hoặc tình huống của cuộc sống
Đây là lớn lên trong môi trường xung quanh, sự kiện xảy ra, và các mối quan hệ với các thành viên gia đình và những người khác. Nó bao gồm những thứ như các loại hình nuôi dạy con cái đã có, đã yêu thương hay lạm dụng. Đây là “nuôi dưỡng” một phần của tính chất nuôi dưỡng.
Rối loạn nhân cách được cho là gây ra bởi sự kết hợp của những ảnh hưởng di truyền và môi trường. Có thể có tổn thương di truyền để phát triển rối loạn nhân cách và tình hình cuộc sống có thể kích hoạt sự phát triển thực tế của rối loạn nhân cách.
Yếu tố nguy cơ
Mặc dù nguyên nhân chính xác của rối loạn nhân cách không được biết, một số yếu tố dường như làm tăng nguy cơ phát triển hoặc gây ra nhân cách rối loạn bao gồm:
Lịch sử gia đình có rối loạn nhân cách hoặc bị bệnh tâm thần khác; Tình trạng kinh tế xã hội thấp.
Bằng lời nói, thể chất hay tình dục trong thời thơ ấu; Bỏ bê trong thời thơ ấu.
Cuộc sống gia đình không ổn định hoặc hỗn loạn trong thời thơ ấu; Được chẩn đoán mắc chứng rối loạn hành vi ở trẻ em.
4. Những phương pháp dùng để điều trị
Tâm lý trị liệu: có rất nhiều loại trị liệu (liệu pháp nói chuyện, liệu pháp ánh sáng, liệu pháp nhóm…) để giúp bạn đối phó với các cảm xúc và học cách kiểm soát chúng.
Sử dụng thuốc: không có loại thuốc nào được phê duyệt để điều trị rối loạn nhân cách. Một số loại thuốc có thể cần thiết nhằm giúp cân bằng lại các hormone và các hóa chất trong não. Một số loại thuốc phổ biến như: thuốc chống trầm cảm, chống loạn thần, lo âu, ổn định tâm trạng…
Ngoài ra, bạn cần có lối sống và các biện pháp khắc phục tại nhà sau có thể giúp bạn đối phó với tình trạng trên như:
Tìm hiểu về tình trạng của bạn và uống thuốc theo quy định của bác sĩ.
Trò chuyện và chia sẻ nhiều hơn với gia đình, bạn bè của bạn để tránh tình trạng tiêu cực trong suy nghĩ. Hạn chế để bản thân 1 mình đắm chìm trong những điều không tốt.
Ăn uống khoa học, lành mạnh, tuyệt đối không sử dụng rượu bia, các chất kích thích. Cố gắng hoạt động thể dục thể thao, đi dạo bộ, tập gym, yoga, bơi lội…
Nguồn : bau.vn
