Nếu bạn nghĩ rằng ngủ và thức là hai trạng thái riêng biệt, thì bóng đè lại nằm giữa ranh giới cố định này. Đây là tình trạng mất khả năng cử động tạm thời. Nó xảy ra ngay sau khi chìm vào giấc ngủ hoặc vừa thức dậy. Đi kèm với đó là ảo giác và cảm giác nghẹt thở mà bạn hoàn toàn nhận thức được. Hiện tượng này được các bác sĩ gọi là chứng tê liệt khi ngủ. Có rất nhiều sự thật thú vị liên quan đến hiện tượng này. Cùng tìm hiểu ngay nhé.
Bóng đè có xu hướng xảy ra vào ban ngày
Mọi người thường dễ bị tổn thương hơn với những đợt bóng đè và buổi sáng khi họ tỉnh giấc. Đấy là lúc ta dễ dàng rơi vào trạng thái tinh thần tỉnh táo hơn. Trong khi đó cơ thể lại gắng gượng để hoàn thành giai đoạn ngủ sâu. Nói cách khác, vì ngủ sâu diễn ra dai dẳng hơn vào sáng. Khi đó khả năng khiến não thức dậy trước cả cơ thể trở nên cao hơn.
Hiện tượng này liên quan đến rối loạn giấc ngủ
Narcolepsy là một chứng rối loạn giấc ngủ. Nó khiến người ta dễ dàng ‘nghiện’ giấc ngủ ngày và ngủ thiếp đi một cách đột ngột. Đó là sự rối loạn trong cuộc sống hằng ngày. Rối loạn giấc ngủ cũng là một yếu tố cấu thành nên bóng đè. Mặc dù ‘không phải tất cả những ai bị bóng đè cũng mắc narcolepsy’. Tuy nhiên cả hai việc này thường xuất hiện cùng nhau trên cùng một người.
Bất kì ai cũng luôn nhớ rõ cảm giác này
Tâm trí vẫn luôn tỉnh táo khi bị bóng đè. Những người trải qua nó thường nhớ mọi chuyện và những chi tiết tồi tệ vô cùng rõ ràng. Chúng ta có xu hướng quên đi những giấc mơ của mình, ngay cả giấc mơ đáng sợ. Khi bản thân đang vô thức thì những tiểu tiết không đáng để tâm nhiều. Nhưng vẫn còn nhận thức cùng cảnh giác trong khi mơ thì rõ ràng là rất khó chịu. Thêm nữa, bóng đè khơi gợi lên những cảm xúc mạnh mẽ như sợ hãi. Vì thế chúng ta có xu hướng nhớ lại với sự rành mạch hơn.
Bóng đè thường đi kèm ảo giác
Hầu hết những người trải qua bóng đè nói rằng họ thấy một thứ gì đó đáng sợ ngồi ở đó trên ngực họ. Cùng với đó là áp lực nặng trĩu. Ảo giác khiến ta trông giống như phù thủy hay một con quái vật. Bởi vì bạn không có khả năng động đậy hay nhìn nhận rằng nó không có thực. Bạn có thể tưởng tượng được nó đáng sợ đến nhường nào. Mức độ nhận thức cao xảy ra trong quá trình bóng đè có thể là lý do cho chuyện này. Nó gây nên giấc mộng đáng sợ về về các quái vật ‘trông như huyễn tưởng’.
Là hiện tượng mang tính di truyền
Nếu ai đó trong gia đình bạn đã trải qua hiện tượng bóng đè, việc nó xảy ra với bạn có tỷ lệ rất cao. Có bằng chứng cho rằng hiện tượng bóng đè liên quan đến di truyền. Tạp chí nghiên cứu giấc ngủ Sleep Research đã hoàn thành một nghiên cứu đôi. Họ đưa ra kết luận rằng ảnh hưởng từ di truyền đến bóng đè là hơn 50%.
Thường gặp ở người lớn hơn trẻ nhỏ
Rối loạn giấc ngủ hay còn gọi là ‘bệnh mất ngủ giả’ (parasomnias). Đây là vấn đề của gần 70 triệu người Mỹ có độ tuổi khác nhau (theo Sleep Health). Và bóng đè là một kiểu trong các vấn đề kể trên. Những năm niên thiếu là khoảng thời gian nó bắt đầu xuất hiện và rồi đeo bám dai dẳng về sau. Đặc biệt là vì lối sống của người trưởng thành đang trở nên dần áp lực và thiếu ngủ hơn.
Làm gì khi bị bóng đè?
Do mối liên hệ giữa chứng bóng đè và các vấn đề về giấc ngủ nói chung, cải thiện chất lượng giấc ngủ là trọng tâm để ngăn ngừa chứng bóng đè.
Các mẹo ngủ lành mạnh bao gồm:
- Tuân theo một lịch trình đi ngủ và thức dậy đúng giờ hàng ngày, kể cả vào cuối tuần
- Tạo và giữ một thói quen trước khi đi ngủ giúp bạn thoải mái và thư giãn
- Trang bị cho mình một tấm nệm và gối thoải mái
- Điều chỉnh phòng ngủ của bạn sao cho hạn chế ánh sáng hoặc tiếng ồn
- Giảm tiêu thụ rượu và caffein, đặc biệt là vào buổi tối
- Cất các thiết bị điện tử, bao gồm cả điện thoại di động, ít nhất nửa giờ trước khi đi ngủ.
Ngoài ra, bạn cũng có thể kết hợp với liệu pháp trò chuyện có tác dụng kiềm chế những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực gây mất ngủ.
Một số loại thuốc có tác dụng ngăn chặn giấc ngủ REM (nằm mơ), từ đó ngăn chặn tình trạng bóng đè. Tuy nhiên, những loại thuốc này có thể đi kèm với tác dụng phụ và làm xuất hiện lại giấc ngủ REM khi ngừng sử dụng. Vì những lý do này, điều quan trọng là phải thảo luận với bác sĩ về những lợi ích và nhược điểm tiềm ẩn trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.
Nguồn : bau.vn
