Sinh đẻ là một quá trình gian nan và chẳng mấy dễ dàng. Bên cạnh việc đảm bảo sức khỏe cũng như sự an toàn về tính mạng của mẹ và bé, trong mỗi cuộc đẻ cần phải lưu ý theo dõi những nguy cơ có thể xảy ra các tai biến sau sinh trên mẹ và bé.
Các tai biến sau sinh thường gặp
Trên cơ thể của người mẹ, biến chứng sau sinh có thể xảy ra ở vết rạch tầng sinh môn (đối với sinh thường). Bên cạnh đó nó có thể xảy ra tại vết mổ đẻ (đối với các trường hợp sinh mổ). Các biến chứng tại buồng tử cung và các biến chứng khác có liên quan đến nhau thai.
1. Hiện tượng nhau thai không bong
Nhau thai không bong thường xảy ra trong vòng 30 phút sau khi sổ thai. Hiện tượng này thường gặp sau dùng biện pháp tích cực trong giai đoạn 3 của chuyển dạ mà không có kết quả.
Biểu hiện: Nhau thai vẫn bám chặt vào tử cung, không có hiện tượng chảy máu. Một số trường hợp nhau thai cài răng lược bán phần. Sau khi thai sổ ra ngoài, nhau thai không bong hoàn toàn. Vì vậy có thể kèm theo chảy máu nhiều hay ít tùy thuộc vào diện nhau thai bong rộng hay hẹp. Nếu là rau cài răng lược toàn phần thường không gây chảy máu.
2. Băng huyết – tai biến sản khoa sau khi lấy nhau
Băng huyết là hiện tượng máu chảy dữ dội từ trong âm đạo ra ngoài. Thường xảy ra trong vòng 24 giờ sau sinh. Băng huyết là một trong những tai biến sản khoa thường gặp trên lâm sàng. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng tử vong ở phần lớn các trường hợp sau sinh.
Băng huyết sau sinh xảy ra do cơ tử cung của người mẹ không có sự co lại sau sinh. Do dị dạng tử cung hay thai to, có các khối u xơ trong buồng tử cung…Băng huyết cũng có thể bị gây nên bởi bánh rau.
Biểu hiện: Sau sinh bị chảy máu liên tục trong 24 giờ đầu kèm theo các biểu hiện khác. Ví dụ như mạch nhanh, huyết áp tụt, chóng mặt, da tái nhợt, vã mồ hôi, khát nước… Băng huyết sau sinh có thể dẫn đến nguy cơ choáng do giảm thể tích tuần hoàn. Thậm chí có thể gây suy thận hay suy đa nội tạng rồi tử vong.
3. Sót nhau thai hoặc màng nhau trong buồng tử cung – tai biến sau sinh
Nhau thai là phần liên kết giữa mẹ và thai nhi. Nhau thai thường sẽ được đẩy hết ra ngoài trong vòng nửa tiếng đầu tiên sau sinh bởi lực co bóp của tử cung. Do nhiều yếu tố tác động nên nhau thai không được đẩy hết ra ngoài mà còn sót lại một phần trong buồng tử cung. Đó được gọi là hiện tượng sót nhau.
Sót nhau có thể dẫn tới các vấn đề viêm nhiễm trong buồng tử cung. Thậm chí gây nên tình trạng băng huyết sau sinh dẫn tới nguy cơ tử vong.
Biểu hiện sót nhau: Đau bụng âm ỉ, liên tục kèm cảm giác căng tức, tử cung co hồi kém, có thể mất máu dẫn tới choáng và mệt mỏi, nặng có thể sốc.
Các phóng tránh tai biến sau sinh
Để tránh được các biến chứng xảy ra sau sinh liên quan đến nhau thai, mỗi ca sinh đặc biệt là đẻ thường đều cần phải được kiểm tra rau. Kiểm tra rau là một thao tác giúp quan sát đánh giá tất cả các vấn đề của nhau thai. Cần quan sát những vấn đề sau:
- Quan sát đánh giá màng rau xem đủ hay thiếu.
- Quan sát kiểm tra vị trí lỗ rách ối.
- Vị trí bám của dây rốn là bám cạnh, bám mảng hay bám trung tâm.
- Các mạch máu từ chân dây rốn đến bánh rau để có thể phát hiện được các múi rau phụ.
- Đối với trường hợp đa thai, cần quan sát phần bóc tách màng để đánh giá số lượng bánh rau.
Kiểm tra bánh rau:
- Kiểm tra các múi rau từ trung tâm đến xung quanh để xem có phần nào bị khuyết không.
- Chất lượng bánh rau là một yếu tố quan trọng để giúp tiên lượng các nguy cơ bệnh lý về sau như các ổ nhồi máu, rau bị xơ hóa hay trên bánh rau có các ổ bị lắng đọng canxi.
Kiểm tra dây rốn:
- Tình trạng thắt nút dây rốn.
- Kiểm tra mặt cắt của dây rốn để xem các mạch máu rốn.
- Đo độ dài dây rốn.
Bên cạnh việc kiểm tra dây rốn, các mẹ cần phải lưu ý một số điều để có thể hạn chế những tai biến trong và ngay sau sinh. Mẹ hãy đảm bảo sức khỏe thai kỳ của cả mẹ và bé, cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng trong thai kỳ. Nên đi khám thai định kỳ theo đúng quy định. Mẹ cần lựa chọn thực hiện sinh đẻ ở cơ sở y tế có uy tín và chuyên môn nghiệp vụ cao.
Nguồn : bau.vn
