“Tứ cấm” trong giáo dục con cái thời xưa: Bài học vẫn còn nguyên giá trị

Trong kho tàng giáo dục truyền thống của cha ông ta, việc dạy dỗ con cái không chỉ dựa trên kiến thức hay lễ nghi, mà còn xoay quanh đạo đức, nhân cách và cách ứng xử trong xã hội. Người xưa có câu: "Dạy con từ thuở còn thơ", không phải chỉ để con giỏi giang, mà trước hết là để con làm người tử tế.Một trong những quan niệm sâu sắc nhất về giáo dục trong văn hóa phương Đông là tư tưởng "tứ cấm" – bốn điều cha mẹ không nên để con cái phạm phải nếu muốn con trưởng thành đàng hoàng, có ích. Vậy 4 điều đó là gì?

1. Cấm con dậy muộn

“Sáng sớm là bí quyết dưỡng sinh bậc nhất”, hoặc “sáng sớm tinh thần phấn chấn”, Tăng Quốc Phiên viết thư gửi cho em trai trong đó có đoạn viết: “Nếu muốn xóa đi chữ “lười biếng” thì đệ nhất thiết phải rời giường khi sáng sớm”.

Chúng ta thường nói muốn tu thân cần tự ép mình, trước tiên phải lấy chăm chỉ làm bắt đầu, lấy chăm chỉ để tiêu diệt lười biếng, lấy chăm chỉ để diệt cái nhàn nhã tầm thường, siêng năng, chăm chỉ thì trong thiên hạ không có việc gì là khó cả.

2. Cấm con lười biếng

“Người tầm thường trong thiên hạ xưa nay, đều vì một chữ lười biếng mà thất bại, người nhân tài trong thiên hạ xưa nay, cũng vì một chữ kiêu ngạo mà thất bại”. Đại đa số những người suốt đời đều tầm thường chẳng có gì nổi bật đều chỉ vì lười biếng.

3. Cấm con sống xa hoa lãng phí

“Chu tử gia huấn” nói: “Một chén cháo, một chén cơm, cần biết làm ra được cũng không dễ; nửa sợi tơ, nửa sợi chỉ nên nhớ làm ra cũng khó khăn”.

Đây là răn bảo những người không biết tiết kiệm phải biết quý trọng những đồ vật có được trong cuộc sống, bởi vì làm ra những thứ đó là không dễ dàng chút nào.

4. Cấm con kiêu ngạo

Tự kiêu thì chuốc tổn thất, khiêm nhường sẽ thu được lợi. Người một khi kiêu ngạo, thì sẽ mất đi động lực thăng tiến; một khi kiêu ngạo tất nhiên sẽ có thái độ đối xử với mọi người xung quanh như kiểu ở trên cao nhìn xuống, có thái độ sai khiến mọi người.

Chưa từng có người nào mà vui vẻ hoặc tự nguyện kết thân với người tự cao tự đại, bởi lẽ kiêu căng ngạo mạn là một loại thái độ không tôn trọng người khác, cũng không được người khác tôn trọng, ủng hộ.

Nguồn : bau.vn

  • Nuôi dạy con “ngược đời”: Khi cha mẹ khóc lóc, giãy giụa để dạy con nín khóc

    Nuôi dạy con “ngược đời”: Khi cha mẹ khóc lóc, giãy giụa để dạy con nín khóc

    Từ việc bắt chước hành vi ăn vạ của trẻ đến để con tự nếm trải hậu quả lựa chọn, xu hướng “giáo dục dựa trên hậu quả” đang lan rộng trong giới phụ huynh trẻ Trung Quốc. Được ca ngợi là hiệu quả tức thì, phương pháp này đồng thời làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa kỷ luật và tổn thương cảm xúc.
  • Cha mẹ nên biết: 2 suy nghĩ khi dạy con có thể gây hại lâu dài

    Cha mẹ nên biết: 2 suy nghĩ khi dạy con có thể gây hại lâu dài

    Trong hành trình nuôi dạy con, phần lớn cha mẹ đều mong muốn dành cho con những điều tốt nhất. Tuy nhiên, có những quan niệm giáo dục đã tồn tại lâu năm, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, tưởng chừng đúng đắn nhưng thực tế lại ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và sự phát triển của trẻ. Dưới đây là 2 suy nghĩ phổ biến mà nhiều phụ huynh đang vô tình áp dụng mỗi ngày.
  • “Cha mẹ cá heo” – lời giải cho bài toán dạy con không cực đoan

    “Cha mẹ cá heo” – lời giải cho bài toán dạy con không cực đoan

    Thay vì quá nghiêm khắc hoặc quá nuông chiều, nhiều chuyên gia khuyên phụ huynh lựa chọn cách nuôi dạy cân bằng – đặt ra ranh giới nhưng vẫn đồng cảm và hợp tác cùng con. Mô hình “cha mẹ cá heo” do tiến sĩ Shimi Kang đề xuất được xem là chìa khóa giúp trẻ phát triển tính tự lập và khả năng phục hồi.
  • Nuôi dạy con trai thời hiện đại: Yêu thương đi cùng kỷ luật

    Nuôi dạy con trai thời hiện đại: Yêu thương đi cùng kỷ luật

    Trong nhiều gia đình, con trai thường được mặc định là “phải mạnh mẽ”, “không được yếu đuối” hoặc ngược lại, được nuông chiều vì quan niệm “con trai không cần khéo léo việc nhà”. Tuy nhiên, những định kiến vô hình ấy có thể ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình hình thành nhân cách của trẻ. Dạy con trai đúng cách không phải là nuôi dạy một “người đàn ông hoàn hảo”, mà là giúp con trở thành một người trưởng thành tự lập, có trách nhiệm và biết yêu thương đúng mực.
  • Thực phẩm nào tốt cho gan của trẻ? Mẹ hãy ghi nhớ ngay nhé

    Thực phẩm nào tốt cho gan của trẻ? Mẹ hãy ghi nhớ ngay nhé

    Gan của trẻ nhỏ khá yếu ớt và chưa phát triển hoàn thiện nên bạn cần chú ý vấn đề ăn uống những thực phẩm hằng ngày cho con.
  • Cách tăng chiều cao cho bé 4 tuổi bố mẹ không nên bỏ qua

    Cách tăng chiều cao cho bé 4 tuổi bố mẹ không nên bỏ qua

    Tăng chiều cao cho bé là một trong những băn khoăn mà nhiều bố mẹ hiện nay gặp phải. Ngoài gen, bố mẹ có thể thông qua chế độ dinh dưỡng và thể thao để giúp con phát triển. Cùng khám phá xem đó là những cách nào nhé!