Mất cân bằng nội tiết tố xảy ra khi có quá nhiều hoặc quá ít hormone trong máu. Mất cân bằng nội tiết không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, suy giảm nhan sắc và ảnh hưởng đến tâm sinh lý. Nhân biết sớm các dấu hiệu mất cân bằng nội tiết sẽ giúp chúng ta biết cách cái thiện kịp thời.
Mất cân bằng nội tiết tố là gì?
Nội tiết tố (hay còn gọi là hormone) là những chất hóa học do các tuyến nội tiết tạo ra, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhiều hoạt động trong cơ thể như: Quá trình trao đổi chất; Nhịp tim; Chu kỳ ngủ; Sinh sản và hoạt động tình dục; Quá trình tăng trưởng và phát triển của cơ thể; Tâm trạng và mức độ căng thẳng.
Bình thường lượng nội tiết tố được tạo ra sẽ dao động ở một số giai đoạn trong cuộc đời. Đáng chú ý nhất là ở các thời điểm dậy thì, thai kỳ, cho con bú, trong chu kỳ kinh nguyệt và tiền mãn kinh. Tuy nhiên, vì một số nguyên nhân mà lượng nội tiết tố sản xuất nhiều hoặc ít hơn bình thường, dẫn đến mất cân bằng nội tiết tố.
Phụ nữ cũng có thể mắc phải mất cân bằng về estrogen và progesterone, trong khi đàn ông có nhiều khả năng mất cân bằng về testosterone.
Một số biểu hiện thường gặp
Dưới đây là một số triệu chứng có thể gặp của mất cân bằng nội tiết tố nữ:
- Sạm da, đặc biệt là dọc theo cổ, ở bẹn và bên dưới vú.
- Các vấn đề về âm đạo như khô âm đạo, teo âm đạo, đau khi quan hệ tình dục.
- Tăng cân khó kiểm soát, thèm ăn.
- Giảm ham muốn tình dục.
- Các vấn đề về kinh nguyệt như trễ kinh, không có kinh hoặc có kinh thường xuyên.
- Tính tình cáu gắt, nóng nảy, đổ mồ hôi đêm.
- Lông trên mặt, cằm hoặc các bộ phận khác của cơ thể khá rậm.
- Mụn trên mặt, ngực hoặc lưng.
- Rối loạn giấc ngủ
- Hay quên, gặp các vấn đề về trí nhớ.
- Đầy hơi và khó chịu.
Nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố
Nguyên nhân gây mất cân bằng tùy thuộc vào loại nội tiết tố hoặc tuyến nội tiết sản xuất ra loại hormone đó. Một số nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết phổ biến như: Một số loại thuốc; Hóa trị liệu trong điều trị ung thư; Có khối u, dù lành tính hay ác tính; Rối loạn ăn uống; Căng thẳng; U tuyến yên.
Ngoài ra, một số bệnh lý nền cũng được xem là nguyên nhân:
- Một số bệnh liên quan đến tuyến giáp như suy giáp, cường giáp, viêm tuyến giáp, hoạt động tuyến giáp không bình thường.
- Hội chứng Cushing hoặc nồng độ cortisol cao
- Bệnh đái tháo đường (típ 1 hay típ 2)
- Tăng sản thượng thận bẩm sinh, gây ra mức độ thấp của cortisol và aldosterone
- Bệnh lý Addison.
Gợi ý biện pháp khắc phục mất cân bằng nội tiết tố
Mất cân bằng nội tiết tố không chỉ xảy ra ở nữ giới mà cả nam giới. Vì vậy điều trị vấn đề này không phải là của riêng chị em mà cho tất cả mọi người.
Nam giới điều chỉnh testosterone sẽ thuyên giảm các triệu chứng và lấy lại cân bằng nội tiết. Với nữ giới, biện pháp được các chuyên gia gợi ý là:
1. Các liệu pháp estrogen
Những triệu chứng khô âm đạo hoặc đau khi quan hệ thường liên quan đến sự thay đổi nồng độ estrogen và dẫn đến tình trạng mất cân bằng nội tiết tố. Do đó, các liệu pháp estrogen sau có thể giúp giảm các triệu chứng này, bao gồm thoa kem có chứa estrogen lên các mô âm đạo, sử dụng viên nén hoặc vòng estrogen.
2. Kiểm soát sinh sản bằng phương pháp có chứa nội tiết tố
Một số phương pháp kiểm soát sinh sản có chứa nội tiết estrogen và progesterone có thể giúp điều hòa kinh nguyệt, bao gồm các dạng: thuốc viên, vòng, miếng dán hay dụng cụ đặt tử cung (IUD).
3. Một số loại thuốc điều trị
- Clomiphene và letrozole: giúp kích thích rụng trứng ở những người bị hội chứng buồng trứng đa nang.
- Metformin: thuốc điều trị bệnh đái tháo đường loại 2 giúp kiểm soát hoặc giảm lượng đường trong máu nhưng có thể có tác dụng giảm androgen và kích thích rụng trứng.
- Levothyroxine: thuốc có chứa levothyroxine như Synthroid và Levothroid, có thể giúp cải thiện các triệu chứng của suy giáp, một nguyên nhân của mất cân bằng nội tiết tố.
- Thuốc thay thế hormone: Có tác dụng hỗ trợ giúp làm thuyên giảm các triệu chứng liên quan đến thời kỳ tiền mãn kinh như hay cáu gắt, đổ mồ hôi ban đêm.
- Eflornithine: có thể giúp làm chậm sự phát triển quá mức của lông mặt.
- Thuốc kháng androgen: khi cơ thể có mức androgen cao, các hiệu quả bao gồm: hạn chế tình trạng mụn trứng cá, rụng tóc quá nhiều và lông vùng mặt.
4. Quản lý chế độ ăn uống và sinh hoạt
- Ngủ đủ giấc: Bạn nên ngủ đủ giấc (7 đến 9 tiếng/ngày). Tình trạng rối loạn nội tiết tố có thể gây mất ngủ và làm giảm chất lượng giấc ngủ.
- Loại bỏ căng thẳng: Yếu tố căng thẳng là nguyên nhân thúc đẩy quá trình sản xuất hormone adrenaline và cortisol. Nếu nồng độ của các nội tiết tố này quá cao, sự cân bằng tổng thể có thể bị phá vỡ. Bạn nên quản lý cảm xúc bằng cách thiền, đọc sách hoặc nghe nhạc.
- Hạn chế tiếp xúc ánh sáng nhân tạo ban đêm: Theo nghiên cứu, việc tiếp xúc với ánh sáng xanh/ánh sáng nhân tạo có thể khiến cơ thể không phân biệt được ngày hay đêm. Điều này làm sản xuất các chất ức chế hormone melatonin có tác dụng gây buồn ngủ. Do đó, việc tránh tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo có thể giúp điều chỉnh hormone và khôi phục nhịp sinh học tự nhiên.
- Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: Ăn nhiều các loại rau có chứa chất xơ, các loại cá béo. Hàm lượng chất béo cao trong một số loại cá có thể gia tăng sức khỏe tim mạch và hệ tiêu hóa. Đồng thời nó mang đến nhiều lợi ích cho não và hệ thần kinh trung ương. Bên cạnh đó bạn cũng nên uống trà xanh và tránh sử dụng nhiều đường.
Mất cân bằng nội tiết tố có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, để kiểm soát tình trạng này nhằm đảm bảo sức khỏe, hãy luôn duy trì lối sống lạnh mạnh. Một người phụ nữ khỏe mạnh và luôn biết chăm sóc bản thân là người phụ nữ xinh đẹp và hạnh phúc nhất.
Nguồn : bau.vn
