“Tứ cấm” trong giáo dục con cái thời xưa: Bài học vẫn còn nguyên giá trị

Trong kho tàng giáo dục truyền thống của cha ông ta, việc dạy dỗ con cái không chỉ dựa trên kiến thức hay lễ nghi, mà còn xoay quanh đạo đức, nhân cách và cách ứng xử trong xã hội. Người xưa có câu: "Dạy con từ thuở còn thơ", không phải chỉ để con giỏi giang, mà trước hết là để con làm người tử tế.Một trong những quan niệm sâu sắc nhất về giáo dục trong văn hóa phương Đông là tư tưởng "tứ cấm" – bốn điều cha mẹ không nên để con cái phạm phải nếu muốn con trưởng thành đàng hoàng, có ích. Vậy 4 điều đó là gì?

1. Cấm con dậy muộn

“Sáng sớm là bí quyết dưỡng sinh bậc nhất”, hoặc “sáng sớm tinh thần phấn chấn”, Tăng Quốc Phiên viết thư gửi cho em trai trong đó có đoạn viết: “Nếu muốn xóa đi chữ “lười biếng” thì đệ nhất thiết phải rời giường khi sáng sớm”.

Chúng ta thường nói muốn tu thân cần tự ép mình, trước tiên phải lấy chăm chỉ làm bắt đầu, lấy chăm chỉ để tiêu diệt lười biếng, lấy chăm chỉ để diệt cái nhàn nhã tầm thường, siêng năng, chăm chỉ thì trong thiên hạ không có việc gì là khó cả.

2. Cấm con lười biếng

“Người tầm thường trong thiên hạ xưa nay, đều vì một chữ lười biếng mà thất bại, người nhân tài trong thiên hạ xưa nay, cũng vì một chữ kiêu ngạo mà thất bại”. Đại đa số những người suốt đời đều tầm thường chẳng có gì nổi bật đều chỉ vì lười biếng.

3. Cấm con sống xa hoa lãng phí

“Chu tử gia huấn” nói: “Một chén cháo, một chén cơm, cần biết làm ra được cũng không dễ; nửa sợi tơ, nửa sợi chỉ nên nhớ làm ra cũng khó khăn”.

Đây là răn bảo những người không biết tiết kiệm phải biết quý trọng những đồ vật có được trong cuộc sống, bởi vì làm ra những thứ đó là không dễ dàng chút nào.

4. Cấm con kiêu ngạo

Tự kiêu thì chuốc tổn thất, khiêm nhường sẽ thu được lợi. Người một khi kiêu ngạo, thì sẽ mất đi động lực thăng tiến; một khi kiêu ngạo tất nhiên sẽ có thái độ đối xử với mọi người xung quanh như kiểu ở trên cao nhìn xuống, có thái độ sai khiến mọi người.

Chưa từng có người nào mà vui vẻ hoặc tự nguyện kết thân với người tự cao tự đại, bởi lẽ kiêu căng ngạo mạn là một loại thái độ không tôn trọng người khác, cũng không được người khác tôn trọng, ủng hộ.

Nguồn : bau.vn

  • Giữ bụng bé khỏe dịp Tết nhờ kết hợp dinh dưỡng hợp lý

    Giữ bụng bé khỏe dịp Tết nhờ kết hợp dinh dưỡng hợp lý

    Thực đơn ngày Tết thường giàu đạm, chất béo và đồ ngọt, dễ khiến hệ tiêu hóa non nớt của trẻ bị quá tải. Chuyên gia khuyến nghị cha mẹ chú ý phối hợp thực phẩm khoa học, bổ sung chất xơ và lợi khuẩn để bé ăn ngon mà vẫn nhẹ bụng trong những ngày lễ.
  • 7 kỹ năng vàng cha mẹ phải dạy con để bước vào đời vững vàng

    7 kỹ năng vàng cha mẹ phải dạy con để bước vào đời vững vàng

    Trong hành trình trưởng thành của trẻ, điểm số chưa bao giờ là thước đo duy nhất quyết định thành công. Ngày nay, trẻ em cần nhiều hơn những kiến thức trong sách vở: đó là khả năng ứng xử, tự lập, giao tiếp và quản lý cảm xúc. Chính vì vậy, việc dạy kỹ năng sống cho con ngay từ nhỏ là điều bố mẹ không nên chậm trễ. Dưới đây là 7 kỹ năng quan trọng nhất, có ảnh hưởng lâu dài đến tư duy, tính cách và tương lai của trẻ.
  • Nhiều mẹ không ngờ mình đang cản bước con trưởng thành

    Nhiều mẹ không ngờ mình đang cản bước con trưởng thành

    Tình yêu của mẹ dành cho con luôn xuất phát từ mong muốn che chở và mang lại điều tốt đẹp nhất. Thế nhưng, trong quá trình nuôi dạy, không ít hành động tưởng như yêu thương, quan tâm lại vô tình khiến trẻ phụ thuộc, thiếu kỹ năng sống và chậm trưởng thành. Dưới đây là 5 việc nhiều bà mẹ thường làm với ý tốt nhưng có thể âm thầm kìm hãm sự phát triển của con.
  • Bạo lực ngôn từ và những tổn thương âm thầm ở trẻ

    Bạo lực ngôn từ và những tổn thương âm thầm ở trẻ

    Việc cha mẹ thường xuyên dùng lời nói nặng nề để kiểm soát hay “dạy dỗ” con không chỉ gây tổn thương cảm xúc trước mắt mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển não bộ và sức khỏe tâm thần của trẻ khi trưởng thành.
  • Dạy con bằng sự tôn trọng: 4 cách phê bình nên áp dụng

    Dạy con bằng sự tôn trọng: 4 cách phê bình nên áp dụng

    Trong hành trình nuôi dạy con, phê bình là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, cách cha mẹ phê bình quyết định việc con trẻ tiếp nhận lời góp ý như một động lực để hoàn thiện hay như một tổn thương tâm lý kéo dài. Nhiều nghiên cứu tâm lý cho thấy, trẻ thường không phản kháng vì lời phê bình đúng hay sai, mà vì cách nói khiến các em cảm thấy bị phủ nhận giá trị bản thân. Dưới đây là 4 “nghệ thuật” phê bình con cái giúp cha mẹ vừa giữ được kỷ luật, vừa nuôi dưỡng sự tự tin và lòng tin ở con.
  • Đồ uống có đường: “Thủ phạm” gây béo phì và sâu răng ở trẻ em

    Đồ uống có đường: “Thủ phạm” gây béo phì và sâu răng ở trẻ em

    Trong những năm gần đây, đồ uống có đường như nước ngọt có gas, trà sữa, nước trái cây đóng chai, nước tăng lực… ngày càng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận đối với trẻ em. Với hương vị hấp dẫn, giá thành rẻ và quảng cáo bắt mắt, các loại đồ uống này đang dần thay thế nước lọc và sữa trong khẩu phần hằng ngày của trẻ. Tuy nhiên, việc tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của trẻ em.