Ý nghĩa ngày rằm tháng Giêng
Xã hội ngày nay lưu truyền nhiều ý nghĩa, nguồn gốc của ngày rằm tháng Giêng, nhưng theo tiến sĩ Trần Long (giảng viên khoa Văn hóa học, trường ĐH KHXH&NV, Đại học Quốc gia TP.HCM) thì câu chuyện liên quan đến vua Hán Văn của Trung Hoa là được truyền tai nhiều nhất.
Theo đó, nhà vua lên ngôi vào đúng ngày rằm tháng Giêng nên hằng năm cứ đến ngày này, vua lại ra ngoài chung vui với dân. Chữ đêm (dạ) trong cổ ngữ Trung Hoa được đọc là “tiêu”, đây còn là đêm rằm đầu tiên của năm nên vua Hán Văn gọi ngày này là ngày tết Nguyên Tiêu.
Rằm tháng Giêng còn gọi là tết Nguyên Tiêu, tết Thượng Nguyên, tết Trạng Nguyên… Tết này có nguồn gốc từ Trung Quốc. Sau nhiều thời gian, tết này được bổ sung thêm các yếu tố văn hóa Đông Á nên nguồn gốc có thể được lý giải theo nhiều cách khác nhau.
Có nhiều giai thoại được mọi người truyền tai nhau. Trong đó, câu chuyện lý giải tên tết Trạng Nguyên thì nói rằng vì là rằm đầu tiên của năm, vua mời các trạng nguyên đến yến tiệc tại vườn thượng uyển, cùng xem hoa thưởng nguyệt. Do vậy, tết Nguyên Tiêu còn là dịp để mọi người ngồi lại với nhau ăn bánh trôi, ngắm trăng làm thơ, múa lân sư rồng.
Vì sao “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”?
Thượng tọa Thích Thiện Chiếu, trụ trì chùa Kỳ Quang 2 (TP.HCM) cho biết, ngày rằm tháng Giêng còn gọi là lễ Thượng Nguyên – thời điểm thích hợp để cầu an lành cho cả năm. Ngày này, mọi người thường đi chùa để cúng dường, làm nhiều việc thiện, cầu bình an đến với mình và gia đạo.
Rằm tháng Giêng hay còn gọi là tết Thượng Nguyên nằm trong cùng hệ thống với các tết Trung Nguyên (rằm tháng Bảy, địa quan xá tội) và tết Hạ Nguyên (rằm tháng Mười, thủy quan giải ách).
Tuy nhiên, một số người vẫn đang hiểu sai rằng chỉ cần đi lễ chùa ngày này thì mọi lỗi lầm, sai trái đều được bỏ qua để cho đón nhận nhiều điều phước lành. Thật ra không phải vậy, thượng tọa Thích Thiện Chiếu khuyên mọi người cả năm cần ăn ở tích đức, làm nhiều việc thiện, tâm bình an thì mọi chuyện đều suôn sẻ.
Một giảng viên chuyên nghiên cứu về tôn giáo của trường ĐH KHXH&NV TP.HCM cũng cho rằng, ngày rằm đầu tiên của năm mới, nên với quan niệm đầu xuôi đuôi lọt, người Việt tin rằng nếu đi lễ chùa, chuẩn bị mâm cúng thịnh soạn thì sẽ được may mắn, phước lành cả năm.
Tại các nước Phật giáo, cộng đồng Phật tử dành 1 ngày tu lại chùa, suốt đêm tập thiền không ngủ để ôn lại và thực tập những lời dạy cao quý của Đức Phật.
Nguồn : bau.vn
