Trong thời kỳ mang thai, nếu người phụ nữ chưa có miễn dịch hoặc miễn dịch suy giảm thì có thể mắc một số bệnh truyền nhiễm thì có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của bản thân và sự phát triển của thai nhi, dẫn đến nguy cơ thai chết lưu, sảy thai, hoặc con sinh ra mắc dị tật bẩm sinh. Tốt nhất là phụ nữ tiền mang thai nên được tiêm các loại vắc xin để chuẩn bị tốt cho một thai kỳ khỏe mạnh. Nếu trong trường hợp chưa kịp tiêm vắc xin trước khi mang thai, trong thai kỳ phụ nữ vẫn có thể tiêm một số loại vắc xin như sau:
1. Vắc xin cúm
Tiêm vắc xin cúm là “giải pháp kép” – vừa phòng cúm hiệu quả cho mẹ và thai nhi, giảm nguy cơ diễn tiến nặng các bệnh đang mắc, tránh đồng nhiễm virus, vi khuẩn; vừa tạo miễn dịch thụ động bảo vệ trẻ sau sinh trong 6 tháng đầu đời khi trẻ chưa đến tuổi tiêm vắc xin cúm.
Vắc xin tốt nhất là vắc xin được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch càng sớm càng tốt. Trong trường hợp đã mang thai nhưng vẫn chưa được tiêm phòng cúm, chị em vẫn có thể tiêm vắc xin cúm trong thai kỳ, tốt nhất từ 3 tháng giữa thai kỳ để có kháng thể phòng bệnh cho cả mẹ và bé. Hiện tại các loại vắc xin cúm tiêm cho phụ nữ mang thai đều là vaccine bất hoạt (chứa các mầm bệnh “đã chết”) nên không có khả năng khởi phát bệnh cũng như không gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ bầu và thai nhi.
2. Vắc xin uốn ván
Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính cực kỳ nguy hiểm cho phụ nữ và trẻ sơ sinh, tỷ lệ tử vong cao lên tới 95%. Tiêm vắc xin uốn ván cho bà bầu là biện pháp quan trọng và hữu hiệu để phòng bệnh uốn ván sơ sinh. Vắc xin uốn ván là rất an toàn cho cả mẹ và con. Vì thế, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, phụ nữ đang mang thai cần được tiêm vắc xin phòng uốn ván đủ mũi, đúng lịch.
3. Vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn ván
Vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn ván không chỉ có tác dụng bảo vệ mẹ bầu và em bé trong kỳ mà còn giúp bảo vệ trẻ sơ sinh chống lại bệnh ho gà và uốn ván sơ sinh.
Sau khi được tiêm vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn ván, cơ thể bà bầu sẽ tạo ra các kháng thể cần thiết và truyền cho trẻ trước khi sinh. Những kháng thể này giúp bảo vệ em bé chống lại bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà trong vài tháng đầu đời. Thời điểm thích hợp nhất để mẹ bầu tiêm vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn là 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối thai kỳ.
Ngoài ra, lượng kháng thể được sinh ra sau khi chủng ngừa vắc – xin sẽ giảm dần theo thời gian. Vì vậy, phụ nữ cần tiêm nhắc lại 10 năm/lần đối với vắc xin ho gà – bạch hầu – uốn ván trong mỗi lần mang thai.
4. Vắc xin Covid-19
Tiêm vắc xin Covid-19 cho phụ nữ mang thai từ tuần thai thứ 13 trở lại giúp mẹ bầu phòng tránh, hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm Covid-19, diễn tiến nặng, nhập viện và tử vong. Đây cũng là một trong những khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong việc bảo vệ sức khỏe mẹ bầu và em bé.
Vậy vắc xin Covid-19 có an toàn cho phụ nữ đang mang thai không? Theo các chuyên gia thì cho đến nay, trong đa số trường hợp, các vắc xin Covid-19 hiện nay chỉ mang tính kháng nguyên, không phải vắc xin sống giảm độc lực được cho phép tiêm ở phụ nữ mang thai.
Mẹ bầu cần chủ động ghi nhớ lịch tiêm chủng để bảo vệ sức khỏe thai kỳ tốt nhất
Những loại vắc xin không nên tiêm khi đang mang thai
Phụ nữ có thai là đối tượng nhạy cảm nên rất ít nghiên cứu lâm sàng về thuốc nói chung và về vắc xin nói riêng được thực hiện trên phụ nữ có thai. Về mặt lý thuyết, tiêm vắc xin sống giảm động lực cho phụ nữ mang thai có thể có nguy cơ ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển của bào thai. Do đó, các vắc xin sống giảm độc lực như sởi, quai bị, rubella và thủy đậu là chống chỉ định trong thời kỳ mang thai. Để tránh rủi ro cho thai kỳ, phụ nữ tiền mang thai nên chủ động tiêm các vắc xin này trước khi mang thai 3 tháng để đảm bảo miễn dịch và an toàn.
Hiện không có bằng chứng về nguy cơ đối với bào thai do việc tiêm vắc xin bất hoạt hoặc vắc xin giải độc tố và cũng không có nguy cơ đối với bào thai khi tiêm kháng huyết thanh cho phụ nữ mang thai.
Những lưu ý khi tiêm phòng vắc xin cho bà bầu
Giống như tiêm các loại vắc xin thông thường, sau khi tiêm vắc xin, mẹ bầu có thể xuất hiện các phản ứng sau tiêm phổ biến. Chẳng hạn như với vắc xin uốn ván, mẹ bầu sẽ bị sốt nhẹ, sưng đau ở vị trí tiêm. Vắc xin cúm có thể gây hiện tượng giả cúm như sốt nhẹ, hắt hơi, chảy nước mũi 1-2 ngày sau tiêm vắc xin. Đây là dấu hiệu bình thường, sẽ tự khỏi mà không cần dùng thuốc nên mẹ bầu không cần quá lo lắng.
Để hạ sốt, mẹ bầu có thể tham khảo một vài cách sau đây:
- Hạ sốt bằng cách chườm khăn ấm hoặc dùng khăn ấm lau người, đặc biệt là những vị trí như bẹn, nách, lưng,…
- Bổ sung nhiều rau xanh và trái cây giàu vitamin.
- Không sử dụng thuốc khi không có sự cho phép của bác sĩ.
- Nếu trình trạng sốt kéo dài hơn 3, 4 ngày, sốt cao, mệt mỏi, ngủ li bì, mẹ bầu hãy đến bệnh viện kiểm tra ngay. Mẹ nên theo dõi cơ thể trong vòng 24 – 48h sau tiêm vắc xin.
Ngoài ra, trước khi thực hiện tiêm vắc xin, mẹ bầu ghi nhớ những lưu ý quan trọng dưới đây:
- Nếu mẹ bầu đang bị bệnh nhiễm trùng cấp tính gây sốt, mắc các bệnh đang điều trị bằng các thuốc ức chế miễn dịch hay kháng viêm steroid (corticoid), cơ địa dị ứng,… cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêm phòng.
- Với những vắc xin được khuyến cáo nên hoàn thành phác đồ trước khi mang thai, phụ nữ nên lưu ý cần tránh thai an toàn trong thời gian quy định cho từng loại vắc xin đã tiêm. Nếu mẹ bầu bị vỡ kế hoạch thì cần tham khảo bác sĩ để được tư vấn chính xác nhất.
Nguồn : bau.vn
