Cha mẹ cần làm gì khi bé chậm nói ?

Trẻ chậm nói là một trong những dạng chậm phát triển phổ biến nhất, xảy ra khi khả năng ngôn ngữ của trẻ không phát triển đúng với độ tuổi. Việc nhận biết và điều trị sớm tình trạng này giúp trẻ sớm cải thiện khả năng ngôn ngữ và giảm thiểu các tác động tiêu cực ảnh hưởng đến trẻ về lâu dài

1. Vì sao bé chậm nói?

Chậm phát triển ngôn ngữ là khi ngôn ngữ của trẻ phát triển theo đúng trình tự, nhưng tốc độ chậm hơn. Chậm nói đơn thuần đôi khi chỉ mang tính tạm thời và có thể mất đi nhờ sự trợ giúp của gia đình. Cha mẹ cần động viên trẻ “nói” bằng cử chỉ hoặc âm thanh, dành nhiều thời gian chơi với con, đọc sách và nói chuyện với bé. Chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ nhỏ cũng có thể là biểu hiện của bệnh khó học, thường chỉ được chẩn đoán khi trẻ đi học. Trong một số trường hợp, trẻ có thể cần thêm sự trợ giúp của các chuyên gia.

Đôi khi, chậm nói lại có thể là dấu hiệu báo động cho những rắc rối nghiêm trọng hơn. Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ thường do các nguyên nhân:

  • Nguyên nhân bệnh lý: Có thể do trẻ gặp vấn đề ở cơ quan phát âm như tai, mũi, họng (chẳng hạn như mất thính lực,…); hoặc cơ quan chỉ huy gặp vấn đề (não bị dị tật bẩm sinh, bại não, những di chứng sau xuất huyết não, viêm màng não…).
  • Nguyên nhân tâm lý: Có thể do bé được cưng chiều hoặc bỏ bê quá mức, hoặc một biến cố nào đó xảy ra,… làm ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ. Trẻ chậm nói do nguyên nhân tâm lý đang ngày càng gia tăng. Điều này có thể do nguyên nhân cuộc sống hiện đại bận rộn khiến các bậc phụ huynh bị cuốn mình theo công việc nên không có nhiều thời gian với con cái.
  • Tự kỷ: Chậm nói là một trong những dấu hiệu khá điển hình của hội chứng tự kỷ. Tuy nhiên không phải lúc nào trẻ chậm nói cũng là tự kỷ. Tự kỷ là một dạng bệnh lý của não bộ vì có xuất hiện rối loạn phát triển thần kinh do có những gen bất thường.

Chậm nói là một trong những dấu hiệu điển hình của hội chứng tự kỷ

2. Dấu hiệu chậm nói ở trẻ

7 tháng tuổi: Trẻ vẫn không đáp ứng với tiếng động mạnh

12 tháng tuổi:

  • Trẻ không tìm cách giao tiếp với người khác, kể cả khi cần giúp đỡ hay muốn điều gì đó, cũng không quan tâm đến thế giới xung quanh.
  • Không bi bô, không biết nói một từ nào, chẳng hạn “mẹ” hay “ba”.
  • Không biết làm các động tác như vẫy tay chào tạm biệt, lắc đầu để nói không, chỉ tay.
  • Không phản ứng khi được gọi tên.

24 tháng:

  • Vốn từ tăng chậm, chưa nói nổi 15 từ. Trẻ không tự nói ra lời mà chỉ nhại lại lời nói của người khác, cũng nói được những cuộc hội thoại đơn giản, với các câu gồm 2 từ trở lên.
  • Không hiểu các chỉ dẫn hay câu hỏi dài hơn
  • Không dùng lời nói để giao tiếp, ngoại trừ trường hợp khẩn cấp.
  • Không biết bắt chước hành động hay lời nói của người khác.
  • Khi biết chơi. Khi xem sách, bé không thể chỉ vào một bức tranh mà bạn gọi tên.

3 tuổi:

  • Không sử dụng đại từ nhân xưng nào (con, mẹ).
  • Không thể ghép các từ thành câu ngắn , không hiểu những chỉ dẫn hay câu hỏi ngắn
  • Lời nói rất không rõ ràng, khiến người trong gia đình và người ngoài đều không hiểu, Vẫn thường xuyên lắp bắp (rất khó phát ra âm thanh hay từ ngữ), khi nói vẻ mặt bé nhăn nhó.
  • Ít quan tâm hoặc không quan tâm tới sách truyện, Không đặt câu hỏi.
  • Không quan tâm và không tương tác với các trẻ khác, Đặc biệt khó tách khỏi bố mẹ.

4 tuổi:

  • Chưa thể phát âm thành thục phần lớn các phụ âm.
  • Chưa hiểu khái niệm “giống nhau” và “khác nhau”.
  • Không sử dụng đại từ “con” và “mẹ” đúng cách.

Trẻ chậm nói có thể do nguyên nhân bệnh lý hoặc tâm lý, để điều trị hiệu quả, việc tìm ra nguyên nhân chính xác rất quan trọng. Chậm nói nếu kéo dài không được điều trị sớm sẽ gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ thậm chí gây khó khăn trong việc điều trị. Vì vậy, ngay sau khi nhận thấy những dấu hiệu chậm nói ở trẻ, cha mẹ nên đưa bé đến gặp các bác sĩ chuyên khoa Nhi hoặc tâm lý khám ngay.

Nguồn : bau.vn

  • Bí quyết giúp trẻ hết biếng ăn, tăng cân khỏe mạnh sau kỳ nghỉ Tết

    Bí quyết giúp trẻ hết biếng ăn, tăng cân khỏe mạnh sau kỳ nghỉ Tết

    Sau kỳ nghỉ Tết, không ít phụ huynh nhận thấy con có dấu hiệu sụt cân, chán ăn hoặc ăn uống kém hơn bình thường. Đây là tình trạng phổ biến do thay đổi thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống và tâm lý. Theo khuyến nghị từ Tổ chức Y tế Thế giới, việc phục hồi dinh dưỡng và nếp sống khoa học sau các kỳ nghỉ dài rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển toàn diện của trẻ.
  • Chỉ 2 việc cha mẹ làm mỗi tối giúp con thông minh và nói chuyện tự tin hơn

    Chỉ 2 việc cha mẹ làm mỗi tối giúp con thông minh và nói chuyện tự tin hơn

    Khoảng thời gian trước khi ngủ không chỉ giúp trẻ thư giãn mà còn là “thời điểm vàng” để phát triển trí tuệ và kỹ năng giao tiếp. Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng những thói quen nhỏ nhưng duy trì đều đặn mỗi tối có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong khả năng học tập, cảm xúc và ngôn ngữ của trẻ. Dưới đây là 2 điều đơn giản nhưng rất hiệu quả mà cha mẹ nên làm cho con trước khi ngủ.
  • Bé biếng ăn phải làm sao? Gợi ý từ chuyên gia dinh dưỡng

    Bé biếng ăn phải làm sao? Gợi ý từ chuyên gia dinh dưỡng

    Biếng ăn là nỗi lo phổ biến của nhiều gia đình có con nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn từ 1–5 tuổi. Trẻ ăn ít, ngậm lâu, sợ bữa ăn không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn tác động đến sự phát triển toàn diện. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng thay vì ép ăn, cha mẹ cần hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng phương pháp phù hợp để giúp trẻ cải thiện tình trạng này.
  • Vai trò không thể thiếu của vitamin D đối với trẻ em

    Vai trò không thể thiếu của vitamin D đối với trẻ em

    Theo các chuyên gia y tế, vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ hấp thu canxi, phát triển hệ xương và phòng ngừa nhiều bệnh lý. Việc bổ sung đúng và đủ vitamin D sẽ tạo nền tảng sức khỏe vững chắc cho trẻ nhỏ.
  • Thói quen tai hại khiến trẻ sâu răng, hô răng, cha mẹ nhớ lưu ý

    Thói quen tai hại khiến trẻ sâu răng, hô răng, cha mẹ nhớ lưu ý

    Dưới đây là một số thói quen tưởng như vô hại nhưng lại ảnh hưởng xấu tới sức khỏe răng miệng của trẻ.
  • Vitamin tổng hợp có thay thế được rau quả cho trẻ?

    Vitamin tổng hợp có thay thế được rau quả cho trẻ?

    Nhiều bậc phụ huynh đau đầu khi con lười ăn rau quả, chỉ thích thịt, đồ chiên rán hoặc thức ăn nhanh. Lo ngại trẻ thiếu vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển, không ít cha mẹ lựa chọn giải pháp nhanh gọn là cho con uống vitamin tổng hợp. Tuy nhiên, liệu đây có phải là cách làm đúng và an toàn?